គ្រូពេទ្យជំនាញឯកទេសជំងឺទឹកនោមផ្អែម (Endocrinologist) នៅឆ្នាំ ២០២៥ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា៖ ស្ត្រេសរ៉ាំរ៉ៃ (Chronic Stress) គឺជាកត្តាលេខ ១ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សក្មេងៗអាយុ ២៥-៤៥ ឆ្នាំ កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២ កាន់តែច្រើនឡើង ទោះបីមិនធាត់ មិនញ៉ាំផ្អែមច្រើន និងគ្មានប្រវត្តិគ្រួសារក៏ដោយ!
ហេតុផលដែលស្ត្រេសបង្កឲ្យកើតទឹកនោមផ្អែម៖
- រាងកាយបញ្ចេញអ័រម៉ូន Cortisol និង Adrenaline ច្រើនពេក អ័រម៉ូនទាំងនេះធ្វើឲ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ជាប់រហូត។
- ធ្វើឲ្យអាំងស៊ុយលីន (Insulin) ដំណើរការមិនបានល្អ (Insulin Resistance) រាងកាយត្រូវការអាំងស៊ុយលីនកាន់តែច្រើនដើម្បីបញ្ចុះជាតិស្ករ រួចពេលណាលំពែងអស់កម្លាំង → កើតជំងឺភ្លាម!
- ធ្វើឲ្យខ្លាញ់ក្បាលពោះ (Visceral Fat) កើនឡើង ស្ត្រេសធ្វើឲ្យខ្លាញ់ប្រមូលផ្តុំជុំវិញថ្លើម និងលំពែង ដែលជាកត្តាធ្វើឲ្យជាតិស្ករមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។
- ធ្វើឲ្យគេងមិនលក់ ញ៉ាំអត់ទៀង និងខ្វះចលនា វាក្លាយជា “រង្វង់អវិជ្ជមាន” ដែលបង្កើនហានិភ័យទ្វេដង។
សញ្ញា ៥ យ៉ាងដែលបង្ហាញថា “ស្ត្រេសកំពុងបំផ្លាញលំពែងរបស់អ្នក”៖
- នឿយហត់ខ្លាំង ទោះគេងគ្រប់គ្រាន់
- ស្រេកទឹកញឹកញាប់ខុសធម្មតា (ផឹកច្រើន តែនៅតែស្រេក)
- នោមញឹកពេលយប់ (ច្រើនជាង ២-៣ ដង)
- ឃ្លានញឹក ឬចង់ញ៉ាំផ្អែមខ្លាំង
- ទម្ងន់ឡើងឬចុះភ្លាមៗដោយគ្មានមូលហេតុ
វិធីការពារងាយៗ (ធ្វើបានភ្លាម!)៖
- គេងឲ្យបាន ៧-៨ ម៉ោង/យប់
- ដើរលេង ៣០ នាទី/ថ្ងៃ (មិនចាំបាច់ហាត់ខ្លាំងទេ)
- ហាត់ដកដង្ហើមវែងៗ ៥ នាទី/ថ្ងៃ (4-7-8 Breathing)
- កាត់បន្ថយកាហ្វេ និងភេសជ្ជៈថាមពល
- និយាយជាមួយមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ ឬសរសេរកំណត់ហេតុបញ្ចេញអារម្មណ៍
- ពិនិត្យជាតិស្ករឈាម ១ ឆ្នាំ/លើក (ចាប់ពីអាយុ ៣០ ឡើងទៅ)
ចងចាំថា៖ “ស្ត្រេសមិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យចិត្តអស់កម្លាំងទេ វាកំពុងបំផ្លាញលំពែងរបស់អ្នកជាមួយគ្នាដែរ”។
បើអ្នកកំពុងស្ត្រេសខ្លាំងៗនៅពេលនេះ សូមឈប់អានទូរស័ព្ទ ១០ នាទី ដកដង្ហើមយឺតៗ ហើយថែរក្សាខ្លួនឯងឲ្យបានច្រើនជាងមុន។ សុខភាពរបស់អ្នកសំខាន់ជាងការងារ និងលុយទាំងអស់!
សូមចែករំលែកឲ្យមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ ដើម្បីការពារគេពីជំងឺទឹកនោមផ្អែមមុនអាយុ! ❤️
ប្រភព៖ American Diabetes Association 2025, Mayo Clinic, Harvard Medical School, និងការសិក្សាស្ត្រេស-ជំងឺទឹកនោមផ្អែមលើមនុស្សក្មេងអាស៊ីអាគ្នេយ៍
#ស្ត្រេស #ទឹកនោមផ្អែម #សុខភាព #Diabetes #knongsrok