ផឹកទឹកច្រើនល្អ ប៉ុន្តែស្ថានភាព ៩ យ៉ាងនេះ អ្នកគួរប្រយ័ត្នមុនផឹក

“ផឹកទឹកឱ្យច្រើន” ជាដំបូន្មានដែលយើងឮតាំងពីតូច។ វាជាដំបូន្មានល្អ ជាពិសេសនៅស្រុកក្ដៅដូចកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែទឹកក៏ដូចរបស់ល្អផ្សេងទៀតដែរ៖ មានពេលខ្លះដែលផឹកច្រើនពេក ផឹកខុសពេល ឬផឹកទឹកខុសប្រភេទ អាចបង្កបញ្ហា។

ជាធម្មតា ត្រូវផឹកប៉ុន្មាន?

គ្លីនិក Mayo Clinic ប្រាប់ថា មនុស្សពេញវ័យដែលមានសុខភាពល្អ ត្រូវការជាតិទឹកសរុបប្រហែល ២.៧ លីត្រ ទៅ ៣.៧ លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ។ ចំនួននេះរាប់បញ្ចូលទាំងទឹកក្នុងអាហារ សម្ល ផ្លែឈើ និងភេសជ្ជៈផ្សេងៗ មិនមែនទឹកសាបតែមួយមុខទេ។ ការផឹក ៨ កែវក្នុងមួយថ្ងៃជាគោលដៅល្អ ប៉ុន្តែតម្រូវការរបស់មនុស្សម្នាក់ៗមិនដូចគ្នាទេ។

វិធីងាយបំផុតដើម្បីដឹងថាផឹកគ្រប់ឬនៅ គឺមើលសញ្ញាពីរ៖ អ្នកកម្រស្រេក ហើយទឹកនោមមានពណ៌ស ឬលឿងថ្លា។

Mayo Clinic ក៏ប្រាប់ដែរថា ការផឹកទឹកច្រើនពេកជារឿងកម្រចំពោះមនុស្សមានសុខភាពល្អ។ ដូច្នេះកុំភ័យខ្លាចទឹក។ គ្រាន់តែស្គាល់ស្ថានភាព ៩ យ៉ាងខាងក្រោមនេះជាការស្រេច។

១. ពេលអ្នកបង្ខំផឹកច្រើនលីត្រក្នុងពេលខ្លី

ការផឹកទឹកច្រើនខ្លាំងក្នុងពេលតែមួយ ដូចជាការភ្នាល់គ្នាផឹក ឬផឹកបង្ខំដើម្បី “លាងជាតិពុល” អាចធ្វើឱ្យតម្រងនោមបញ្ចេញទឹកមិនទាន់។ Mayo Clinic ពន្យល់ថា ពេលនោះជាតិសូដ្យូមក្នុងឈាមរីងរាវ ហើយកោសិកាក្នុងខ្លួនចាប់ផ្តើមហើម។ ស្ថានភាពនេះហៅថា ហាយប៉ូណាត្រេមី (hyponatremia) គឺសូដ្យូមក្នុងឈាមទាបជាង ១៣៥ មីលីម៉ុលក្នុងមួយលីត្រ។

រោគសញ្ញារួមមាន ចង្អោរ ក្អួត ឈឺក្បាល វង្វេង អស់កម្លាំង និងសាច់ដុំខ្សោយ ឬក្រេង។ ករណីធ្ងន់អាចបណ្ដាលឱ្យប្រកាច់ ឬសន្លប់។

គួរធ្វើ៖ ផឹកម្តងបន្តិចៗពេញមួយថ្ងៃ ជំនួសឱ្យការផឹកច្រើនលីត្រក្នុងមួយដង។

២. ពេលហាត់ប្រាណយូរ ហើយផឹកតែទឹកសាបច្រើនហួស

Mayo Clinic ប្រាប់ថា អ្នកលេងកីឡាប្រភេទស៊ូទ្រាំ ដូចជារត់ម៉ារ៉ាតុង ជាក្រុមដែលងាយជួបបញ្ហាផឹកទឹកច្រើនពេកជាងគេ។ ពេលបែកញើសយូរ រាងកាយបាត់ទាំងទឹក ទាំងអំបិល។ បើបំពេញវិញតែទឹកសាបច្រើនហួស សូដ្យូមក្នុងឈាមកាន់តែរីងរាវ។

គួរធ្វើ៖ ផឹកតាមការស្រេក មិនមែនបង្ខំផឹក។ សម្រាប់ការរត់ចម្ងាយឆ្ងាយ ឬកីឡាយូរជាងជាច្រើនម៉ោង Mayo Clinic ណែនាំភេសជ្ជៈដែលមានជាតិអេឡិចត្រូលីត។ ទឹកដូងក៏ជាជម្រើសដែលរកបានងាយនៅស្រុកយើង។

៣. ទារកអាយុក្រោម ៦ ខែ

នេះជាស្ថានភាពដែល មិនគួរឱ្យផឹកទឹកពិតប្រាកដ។ មជ្ឈមណ្ឌលការពារជំងឺអាមេរិក (CDC) ប្រាប់ថា ទារកអាយុក្រោម ៦ ខែត្រូវការតែទឹកដោះម្ដាយ ឬទឹកដោះគោសម្រាប់ទារកប៉ុណ្ណោះ។ ចាប់ពីអាយុប្រហែល ៦ ខែ ទើបអាចឱ្យទឹកបន្តិច គឺប្រហែល ១២០ ទៅ ២៤០ មីលីលីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ។

ក្រពះទារកតូចណាស់ ហើយតម្រងនោមមិនទាន់ធ្វើការពេញលេញ។ ទឹកនឹងជំនួសកន្លែងទឹកដោះដែលមានសារធាតុចិញ្ចឹម ហើយអាចធ្វើឱ្យសូដ្យូមក្នុងឈាមធ្លាក់ចុះ។ កុំលាយទឹកដោះគោម្សៅឱ្យរាវជាងការណែនាំលើកំប៉ុង ដើម្បីសន្សំសំចៃ។

៤. ពេលអ្នកមានជំងឺបេះដូង តម្រងនោម ឬថ្លើម

សម្រាប់មនុស្សភាគច្រើន រាងកាយបញ្ចេញទឹកលើសដោយខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែអ្នកដែលមានជំងឺទាំងនេះ រាងកាយទុកទឹកជាប់។ សមាគមបេះដូងអាមេរិកប្រាប់ថា អ្នកជំងឺខ្សោយបេះដូងច្រើនតែទុកទឹកក្នុងខ្លួន ដូច្នេះគ្រូពេទ្យអាចណែនាំឱ្យកំណត់បរិមាណទឹកដែលផឹកក្នុងមួយថ្ងៃ។ Mayo Clinic ក៏រាប់បញ្ចូលជំងឺបេះដូង តម្រងនោម និងថ្លើម ជាមូលហេតុនៃសូដ្យូមទាបដែរ។

សញ្ញាដែលអ្នកជំងឺខ្សោយបេះដូងគួរប្រាប់គ្រូពេទ្យ តាមសមាគមបេះដូងអាមេរិក៖ ឡើងទម្ងន់ប្រហែល ១ ទៅ ១.៥ គីឡូក្នុងមួយថ្ងៃជាប់គ្នាច្រើនថ្ងៃ ឬប្រហែល ២.៣ គីឡូឡើងទៅក្នុងមួយសប្ដាហ៍។

គួរធ្វើ៖ កុំបង្កើន ឬបន្ថយទឹកដោយខ្លួនឯង។ សួរគ្រូពេទ្យថាអ្នកគួរផឹកប៉ុន្មានក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយធ្វើតាមនោះ។

៥. មុនពេលវះកាត់ ឬមុនពេលប្រើថ្នាំសន្លប់

NHS របស់អង់គ្លេសពន្យល់ថា អ្នកត្រូវការក្រពះទទេពេលវះកាត់ ដើម្បីកុំឱ្យក្អួតពេលនៅក្រោមថ្នាំសន្លប់។ ដូច្នេះមន្ទីរពេទ្យនឹងប្រាប់ឱ្យតមអាហារនិងទឹកប៉ុន្មានម៉ោងមុនវះកាត់។ NHS ថាអ្នកអាចផឹកទឹកសាបបាន ប៉ុន្តែត្រូវសួរគ្រូពេទ្យជាមុន។

គួរធ្វើ៖ ធ្វើតាមម៉ោងដែលមន្ទីរពេទ្យប្រាប់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ បើភ្លេចហើយផឹក សូមប្រាប់គ្រូពេទ្យតាមត្រង់ កុំលាក់។

៦. ពេលរាគ ឬក្អួតខ្លាំង ហើយផឹកតែទឹកសាប

ពេលរាគ អ្នកត្រូវការទឹកច្រើនជាងធម្មតា មិនមែនតិចជាងទេ។ ប៉ុន្តែអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ពន្យល់ថា រាងកាយបាត់ទាំងទឹក ទាំងអេឡិចត្រូលីត (សូដ្យូម ក្លរួ ប៉ូតាស្យូម និងប៊ីកាបូណាត) តាមលាមករាវនិងកំអួត។ ទឹកសាបបំពេញបានតែទឹក មិនបំពេញអំបិលទាំងនេះទេ។

គួរធ្វើ៖ ប្រើ អូរ៉ាលីត (ORS) ដែលជាល្បាយទឹកស្អាត អំបិល និងស្ករ។ WHO ថាវាថោក ហើយជំនួសទាំងទឹកទាំងអេឡិចត្រូលីតដែលបាត់។ ផឹកម្តងមួយក្រេបៗ ជាពិសេសបើកំពុងក្អួត។ ទៅពេទ្យបើរាគជាប់យូរ លាមកមានឈាម ឬមានសញ្ញាខ្សោះទឹក។

៧. មុនចូលគេងភ្លាមៗ

ទឹកមួយកែវធំមុនគេង មិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ទេ ប៉ុន្តែវាលួចដំណេកអ្នក។ គ្លីនិក Cleveland Clinic ប្រាប់ថា ការផឹកទឹកច្រើនពេកមុនគេង ជាពិសេសស្រា ភេសជ្ជៈមានហ្គាស ឬមានកាហ្វេអ៊ីន ជាមូលហេតុមួយនៃការក្រោកនោមពេលយប់ច្រើនដង (nocturia)។

គួរធ្វើ៖ ផឹកឱ្យគ្រប់ពេលថ្ងៃ ហើយបន្ថយពេលជិតចូលគេង។ បើអ្នកក្រោកនោមច្រើនជាងមួយ ឬពីរដងក្នុងមួយយប់ ហើយវារំខានអ្នក Cleveland Clinic ណែនាំឱ្យទៅជួបគ្រូពេទ្យ។

៨. ពេលទឹកនោះមិនស្អាត

ពេលស្រេកខ្លាំង យើងងាយផឹកទឹកអ្វីក៏បាន។ ប៉ុន្តែ WHO ប្រាប់ថា ទឹកដែលប្រឡាក់ដោយលាមក ឧទាហរណ៍ពីលូ អាងលាមក និងបង្គន់ ជាប្រភពចម្បងនៃជំងឺរាគ ហើយទឹកផឹកស្អាតជាវិធីការពារទីមួយ។

គួរធ្វើ៖ កុំផឹកទឹកអណ្ដូង ទឹកស្រះ ទឹកទន្លេ ឬទឹកជំនន់ដោយមិនដាំពុះ ឬចម្រោះ។ ទឹកកកក៏ត្រូវមកពីប្រភពស្អាតដែរ។

៩. ពេលអ្នកមិនស្រេក ហើយទឹកនោមថ្លារួចហើយ

មនុស្សខ្លះបង្ខំខ្លួនផឹក ៣ ទៅ ៤ លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ ទោះមិនស្រេកក៏ដោយ ព្រោះគិតថា “កាន់តែច្រើនកាន់តែល្អ”។ Mayo Clinic ណែនាំផ្ទុយពីនេះ៖ ផឹកតាមការស្រេក ហើយមើលពណ៌ទឹកនោម។ ពណ៌លឿងថ្លាមានន័យថាអ្នកផឹកគ្រប់ហើយ។

អ្នកដែលគួរប្រយ័ត្នជាងគេគឺមនុស្សចាស់ និងអ្នកដែលប្រើថ្នាំមួយចំនួន។ Mayo Clinic រាប់បញ្ចូលថ្នាំបញ្ចុះទឹកនោម ថ្នាំប្រឆាំងជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត និងថ្នាំបំបាត់ការឈឺខ្លះ ជាមូលហេតុនៃសូដ្យូមទាប។

គួរធ្វើ៖ បើទឹកនោមសថ្លាដូចទឹក ហើយអ្នកមិនស្រេក មិនចាំបាច់បង្ខំផឹកបន្ថែមទេ។

ចុះការផឹកទឹកពេលញ៉ាំបាយ មិនល្អមែនទេ?

អត្ថបទជាច្រើនលើអ៊ីនធឺណិតសរសេរថា ការផឹកទឹកពេលញ៉ាំបាយ “ធ្វើឱ្យទឹករំលាយអាហាររាវ” ហើយរំលាយអាហារមិនល្អ។ រឿងនេះមិនពិតទេ។

Mayo Clinic ប្រាប់ច្បាស់ថា ទឹកមិនបង្កបញ្ហាដល់ការរំលាយអាហារ ហើយមិនធ្វើឱ្យវត្ថុរាវសម្រាប់រំលាយអាហាររីងរាវទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ទឹកជួយបំបែកអាហារ ជួយឱ្យលាមកទន់ និងការពារការទល់លាមក។ ការផឹកទឹកជាមួយអាហារក៏ជួយឱ្យឆ្អែតដោយគ្មានកាឡូរីបន្ថែមផង។

ករណីលើកលែងតែមួយដែល Mayo Clinic លើកឡើង គឺអ្នកដែលមានជំងឺបេះដូង តម្រងនោម ឬថ្លើម ដែលគ្រូពេទ្យប្រាប់ឱ្យកំណត់ទឹក ដូចមានក្នុងស្ថានភាពទី ៤ ខាងលើ។

សញ្ញាដែលត្រូវទៅពេទ្យភ្លាម

បើក្រោយផឹកទឹកច្រើនខ្លាំង ឬក្រោយហាត់ប្រាណយូរ អ្នក ឬមនុស្សជិតខ្លួនមានអាការៈខាងក្រោម Mayo Clinic ណែនាំឱ្យរកជំនួយបន្ទាន់៖

• ចង្អោរ និងក្អួត
• វង្វេង ស្មារតីមិនច្បាស់
• ប្រកាច់
• សន្លប់

នៅកម្ពុជា ហៅ ១១៩ ឬទៅមន្ទីរពេទ្យដែលនៅជិតបំផុត។

សរុបមក

ទឹកមិនមែនជាសត្រូវទេ ហើយមនុស្សភាគច្រើននៅស្រុកក្ដៅផឹកតិចពេក មិនមែនច្រើនពេកទេ។ ក្នុងចំណោមស្ថានភាពទាំង ៩ មានតែបីប៉ុណ្ណោះដែលអ្នកមិនគួរផឹកពិតប្រាកដ៖ ទារកក្រោម ៦ ខែ មុនវះកាត់បើគ្រូពេទ្យហាម និងទឹកដែលមិនស្អាត។ ចំពោះស្ថានភាពផ្សេងទៀត បញ្ហាមិនមែននៅត្រង់ “ផឹក” ទេ គឺនៅត្រង់ ផឹកប៉ុន្មាន ផឹកលឿនប៉ុណ្ណា និងផឹកអ្វី។

ក្បួនងាយចងចាំ៖ ផឹកពេលស្រេក ផឹកម្តងបន្តិចៗពេញមួយថ្ងៃ ហើយមើលពណ៌ទឹកនោម។

អត្ថបទនេះជាព័ត៌មានទូទៅ មិនជំនួសការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យទេ។

ប្រភព

• Mayo Clinic – Water: How much should you drink every day?
• Mayo Clinic – Hyponatremia: Symptoms and causes
• Mayo Clinic – Water after meals: Does it disturb digestion?
• CDC – Foods and Drinks to Encourage (infants and toddlers)
• American Heart Association – Lifestyle Changes for Heart Failure
• NHS – Before surgery
• WHO – Diarrhoeal disease
• Cleveland Clinic – Nocturia