ជំងឺមហារីកលំពែង (Pancreatic Cancer) ត្រូវបានគេហៅថា “ឃាតកនៃភាពស្ងៀមស្ងាត់” ព្រោះវាជារឿយៗមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់នៅដំណាក់កាលដំបូង។ នៅពេលរោគសញ្ញាលេចឡើង ជំងឺក៏បានវិវឌ្ឍន៍ទៅមុខឆ្ងាយ។ ការរកឃើញទាន់ពេលអាចជួយបង្កើនឱកាសព្យាបាល។
ខាងក្រោមនេះជា សញ្ញាព្រមានដំបូងទាំង ៥ ដែលអ្នកគួរយកចិត្តទុកដាក់៖
១. ឈឺពោះផ្នែកខាងលើ ឬឈឺខ្នង
- ឈឺចាប់រិលៗ ឬឈឺជាប់នៅផ្នែកខាងលើពោះ (ក្រោមឆ្អឹងជំនីរ) ដែលអាចរាលដាលទៅខ្នង។
- កាន់តែឈឺខ្លាំងបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ ឬនៅពេលដេក។
- ឈឺនេះអាចមកពីដុំសាច់សង្កត់សរសៃប្រសាទ ឬសរីរាង្គជុំវិញ។
២. ជម្ងឺខាន់លឿង (ស្បែក និងភ្នែកលឿង)
- ស្បែក និងភ្នែកស ប្រែជាលឿង។
- ទឹកនោមពណ៌ងងឹត (ត្នោត) និងលាមកពណ៌ស្លេក ឬអណ្តែតក្នុងបង្គន់។
- រមាស់ស្បែកទាំងកាយ (ជួនកាលមុនពេលលឿង)។ នេះកើតឡើងព្រោះដុំសាច់បិទបំពង់ទឹកប្រមាត់។
៣. ស្រកទម្ងន់ដោយមិនដឹងខ្លួន និងបាត់បង់ចំណង់អាហារ
- ស្រកទម្ងន់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ទោះបីមិនបានរក្សាទម្ងន់ ឬហាត់ប្រាណក៏ដោយ។
- មានអារម្មណ៍ឆ្អែតលឿន ឬមិនឃ្លានអាហារ។
- នេះជាសញ្ញាទូទៅបំផុតមួយនៃមហារីកលំពែង។
៤. ជំងឺទឹកនោមផ្អែមថ្មី ឬកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ
- មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមភ្លាមៗ ជាពិសេសបើអាយុលើសពី ៥០ឆ្នាំ និងមិនមានប្រវត្តិគ្រួសារ។
- បើមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមតាំងពីមុន ក៏អាចកាន់តែពិបាកគ្រប់គ្រង។ លំពែងផលិតអាំងស៊ុយលីន ដូច្នេះដុំសាច់អាចប៉ះពាល់ដល់ការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករ។
៥. អាការៈរំលាយអាហារមិនប្រក្រតី (ចង្អោរ ក្អួត ឬលាមកផ្លាស់ប្តូរ)
- ចង្អោរ ក្អួត ឬអាស៊ីតក្រពះឡើង។
- លាមករាគទឹក រឹង ឬមានខ្លាញ់។
- អស់កម្លាំងខ្លាំង ឬមានក្ដៅខ្លួន។
គន្លឹះសំខាន់៖
- រោគសញ្ញាទាំងនេះអាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុផ្សេងទៀត (ដូចជាជំងឺក្រពះ ឬតូចតាច)។ ប៉ុន្តែ បើមានច្រើនជាងមួយ និងមានបន្តបន្ទាប់ សូមទៅជួបគ្រូពេទ្យភ្លាមៗ។
- កត្តាហានិភ័យ៖ ជក់បារី ធាត់ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ប្រវត្តិគ្រួសារ ឬជំងឺរលាកលំពែងរ៉ាំរ៉ៃ។
ការរកឃើញទាន់ពេល គឺជាគន្លឹះសំខាន់បំផុត! កុំរង់ចាំរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ។ បើមានកង្វល់ សូមពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ដើម្បីធ្វើការពិនិត្យបន្ថែម (ដូចជាអេកូ ឬ CT Scan)។
ប្រភព៖ ព័ត៌មានពី Mayo Clinic, NHS, Cancer Research UK និងអង្គការសុខភាពគួរឱ្យទុកចិត្តផ្សេងទៀត។