ផ្ទះដែលមានរុក្ខជាតិបៃតង មើលទៅត្រជាក់ភ្នែក ហើយធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ។ ប៉ុន្តែតើវាល្អសម្រាប់សុខភាពពិតមែនឬ គ្រាន់តែជាការនិយាយតៗគ្នា?
អ្វីដែលការសិក្សារកឃើញ
គេហទំព័រសុខភាព Healthline បានប្រមូលការសិក្សាអំពីរុក្ខជាតិក្នុងផ្ទះ ហើយលើកឡើងអត្ថប្រយោជន៍ដូចជា៖
- បន្ថយស្ត្រេស៖ ក្នុងការសិក្សាមួយ អ្នកដែលប្ដូរផើងរុក្ខជាតិមានប្រតិកម្មស្ត្រេសទាបជាងអ្នកដែលធ្វើការលើកុំព្យូទ័រ
- ជួយផ្ចង់អារម្មណ៍៖ ក្នុងការសិក្សាតូចមួយលើមនុស្ស ២៣ នាក់ សិស្សដែលរៀនជាមួយរុក្ខជាតិពិត ផ្ចង់អារម្មណ៍បានល្អជាង។ រុក្ខជាតិប្លាស្ទិកនិងរូបថតមិនផ្តល់ផលដូចគ្នាទេ
- ធ្វើការបានល្អជាង៖ ការសិក្សាឆ្នាំ ១៩៩៦ រកឃើញថា សិស្សក្នុងបន្ទប់កុំព្យូទ័រធ្វើការលឿនជាង ១២ ភាគរយ និងស្ត្រេសតិចជាង ពេលមានរុក្ខជាតិនៅជិត
ការសិក្សាទាំងនេះភាគច្រើនតូច ដូច្នេះកុំរំពឹងអច្ឆរិយៈ។ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញទិសដៅដូចគ្នា៖ ការនៅជិតរុក្ខជាតិ និងការថែទាំវា ជួយផ្នែកអារម្មណ៍។
ចុះរឿង “បន្សុទ្ធខ្យល់” វិញ?
អ្នកប្រហែលជាធ្លាប់អានថា NASA បញ្ជាក់ថារុក្ខជាតិបន្សុទ្ធខ្យល់ក្នុងផ្ទះ។ រឿងនេះពិតតែមួយផ្នែក។ ការពិសោធរបស់ NASA ឆ្នាំ ១៩៨៩ ធ្វើក្នុងប្រអប់បិទជិតក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ មិនមែនក្នុងផ្ទះពិតទេ។
ឆ្នាំ ២០១៩ អ្នកស្រាវជ្រាវនៃសាកលវិទ្យាល័យ Drexel បានពិនិត្យការសិក្សា ១២ ក្នុងរយៈពេល ៣០ ឆ្នាំ ហើយសន្និដ្ឋានថា ខ្យល់ចេញចូលធម្មតាក្នុងអគារ បន្សុទ្ធខ្យល់លឿនជាងរុក្ខជាតិឆ្ងាយណាស់។ ដើម្បីឱ្យស្មើនឹងការបើកបង្អួច អ្នកត្រូវដាក់រុក្ខជាតិ ១០០ ទៅ ១,០០០ ដើមក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។
ដូច្នេះ បើចង់បានខ្យល់ល្អ សូមបើកបង្អួច។ ដាំរុក្ខជាតិដើម្បីអារម្មណ៍ ការលម្អ និងម្ហូប។ ខាងក្រោមនេះជា ១៥ ប្រភេទដែលចែកជាពីរក្រុម។
ក្រុមទី ១៖ រុក្ខជាតិលម្អក្នុងផ្ទះ ដែលងាយថែ
រុក្ខជាតិក្រុមនេះជួយផ្នែកអារម្មណ៍ និងធ្វើឱ្យផ្ទះមើលទៅស្រស់ស្រាយ។ ទាំងអស់ធន់នឹងអាកាសធាតុក្ដៅសើម ហើយរកទិញបានងាយនៅកម្ពុជា។
១. អណ្ដាតខ្លា (Snake plant) — រុក្ខជាតិសម្រាប់អ្នកដែលភ្លេចស្រោចទឹកញឹកញាប់។ វារស់បានក្នុងពន្លឺតិច ហើយត្រូវការទឹកតិចណាស់។
២. វល្លិប្រាក់ (Pothos) — វល្លិស្លឹករាងបេះដូងដែលដាំក្នុងដបទឹកក៏រស់។ សមសម្រាប់ព្យួរ ឬដាក់លើធ្នើរ។
៣. រុក្ខជាតិពីងពាង (Spider plant) — ស្លឹកវែងៗមានឆ្នូតស និងបញ្ចេញកូនតូចៗសម្រាប់បំបែកដាំ។ ជាប្រភេទមួយដែល Healthline រាប់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីរុក្ខជាតិក្នុងផ្ទះ។
៤. ដូងលឿង (Areca palm) — ដើមតាលតូចស្លឹកទន់ ដែលធ្វើឱ្យបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវមើលទៅត្រជាក់ភ្នែក។ ត្រូវការពន្លឺភ្លឺបន្តិច ប៉ុន្តែមិនមែនថ្ងៃចំ។
៥. ដើមកៅស៊ូ (Rubber plant) — ស្លឹកធំ រលោង ពណ៌បៃតងចាស់។ ជូតស្លឹកដោយកន្សែងសើមម្តងម្កាលដើម្បីកុំឱ្យជាប់ធូលី។
៦. បណ្ណង្គជាតិបូស្តុន (Boston fern) — ចូលចិត្តសំណើម ដូច្នេះសមនឹងអាកាសធាតុស្រុកយើង។ ព្យួរនៅរានហាល ឬជិតបង្អួច។
៧. ផ្កាលីលីសន្តិភាព (Peace lily) — ផ្កាពណ៌ស រស់បានក្នុងម្លប់។ ពេលវាខ្វះទឹក ស្លឹកនឹងទន់ចុះ ហើយងើបឡើងវិញក្រោយស្រោច។
៨. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ (Aloe vera) — ចូលចិត្តពន្លឺថ្ងៃ និងដីស្ងួត។ ជាតិរអិលក្នុងស្លឹក គេប្រើលាបស្បែកដែលរលាកថ្ងៃស្រាលៗ មកយូរមកហើយ។ កុំញ៉ាំស្លឹកឆៅដោយមិនដឹងវិធីរៀបចំ។
ក្រុមទី ២៖ រុក្ខជាតិដែលញ៉ាំបាន និងប្រើក្នុងផ្ទះបាយ
ក្រុមនេះផ្តល់ប្រយោជន៍ច្បាស់ជាងគេ ព្រោះអ្នកបានបន្លែនិងគ្រឿងទេសស្រស់ គ្មានថ្នាំគីមី នៅជិតដៃ។ ភាគច្រើនដាំក្នុងផើងនៅរានហាល ឬមាត់បង្អួចដែលមានពន្លឺថ្ងៃបាន។
៩. ស្លឹកគ្រៃ (Lemongrass) — ដាំងាយ ដុះលឿន ប្រើធ្វើគ្រឿង សម្ល និងឆុងទឹកផឹក។ មនុស្សច្រើនជឿថាវាបណ្ដេញមូស ប៉ុន្តែដើមស្លឹកគ្រៃក្នុងផើងមិនអាចជំនួសមុង ឬថ្នាំការពារមូសបានទេ។
១០. ជីនាងវង (Basil) — ក្លិនឈ្ងុយ ប្រើជាមួយនំបញ្ចុក គុយទាវ និងម្ហូបឆា។ កាត់ចុងញឹកញាប់ដើម្បីឱ្យបែកមែកច្រើន។
១១. ជីអង្កាម (Mint) — ដាំបានពីមែកដែលទិញពីផ្សារ។ ដាំក្នុងផើងដាច់ដោយឡែក ព្រោះវារីករាលដាលលឿន។
១២. ស្លឹកតើយ (Pandan) — ផ្តល់ក្លិនក្រអូបដល់បង្អែម បាយ និងទឹកផឹក។ ចូលចិត្តទឹកនិងម្លប់បន្តិច។
១៣. ខ្ញី (Ginger) — ដាំបានពីមើមដែលចេញពន្លក។ មជ្ឈមណ្ឌល NCCIH របស់អាមេរិកប្រាប់ថា ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថាខ្ញីអាចជួយបន្ថយការចង្អោរនិងក្អួតពេលមានផ្ទៃពោះ។ ចំពោះការពុលឡាន ការសិក្សាភាគច្រើនមិនឃើញថាវាជួយទេ។ បើអ្នកកំពុងប្រើថ្នាំពេទ្យ សូមសួរគ្រូពេទ្យមុនញ៉ាំខ្ញីជាថ្នាំ។
១៤. រមៀត (Turmeric) — គ្រឿងសំខាន់ក្នុងគ្រឿងខ្មែរ។ NCCIH ថាភស្តុតាងដំបូងសម្រាប់ការឈឺសន្លាក់ជង្គង់មើលទៅល្អ ប៉ុន្តែត្រូវការការសិក្សាដែលមានគុណភាពខ្ពស់ជាងនេះ ហើយសម្រាប់ជំងឺផ្សេងទៀតភស្តុតាងមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ។ ការប្រើរមៀតក្នុងម្ហូបគ្មានបញ្ហា ប៉ុន្តែ NCCIH ព្រមានថាមានរបាយការណ៍ខូចថ្លើមចំពោះអ្នកដែលប្រើថ្នាំគ្រាប់ឃូគូមីនកម្រិតខ្ពស់ខ្លះ។
១៥. ម្រុំ (Moringa) — បើផ្ទះមានដីបន្តិច ដើមម្រុំមួយដើមផ្តល់ស្លឹកសម្រាប់ស្លកកូរបានពេញមួយឆ្នាំ។ ដុះលឿន ធន់នឹងការរាំងស្ងួត។
រឿងសុវត្ថិភាពដែលត្រូវដឹង
ផ្ទះមានកូនតូច ឬសត្វចិញ្ចឹម៖ រុក្ខជាតិលម្អខ្លះមានជាតិពុលបើកូនក្មេង ឆ្កែ ឬឆ្មាខាំញ៉ាំ។ Healthline ដាក់វល្លិប្រាក់ (pothos) ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ និងផ្កាលីលី ក្នុងបញ្ជីនេះ។ អណ្ដាតខ្លា និងដើមកៅស៊ូក៏អាចធ្វើឱ្យសត្វចិញ្ចឹមក្អួតដែរ។ ដាក់វាឱ្យខ្ពស់ផុតដៃ ហើយបើមាននរណាញ៉ាំចូល សូមទៅពេទ្យ។
មូសខ្លា៖ ទឹកដែលដក់ក្នុងចានទ្រផើង ឬដបដាំវល្លិ ជាកន្លែងមូសខ្លាពង។ ចាក់ទឹកចានទ្រផើងចេញ ហើយប្ដូរទឹកដបយ៉ាងតិចមួយសប្ដាហ៍ម្តង។ នេះសំខាន់ណាស់នៅរដូវគ្រុនឈាម។
ផ្សិត និងសត្វល្អិត៖ Healthline ព្រមានថាការស្រោចទឹកច្រើនពេកធ្វើឱ្យដុះផ្សិត ហើយផ្សិតនិងសំណើមអាចធ្វើឱ្យអាការៈហាប់ផ្សិតកាន់តែធ្ងន់។ ស្រោចតែពេលដីខាងលើស្ងួត ហើយកុំប្រើដីចម្ការផ្ទាល់សម្រាប់ផើងក្នុងផ្ទះ។
គន្លឹះសម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម
- ចាប់ផ្តើមពី ២ ឬ ៣ ដើមសិន។ អណ្ដាតខ្លា វល្លិប្រាក់ និងស្លឹកគ្រៃ ជាជម្រើសដែលពិបាកងាប់បំផុត។
- ផើងត្រូវមានរន្ធបង្ហូរទឹក។
- រុក្ខជាតិភាគច្រើនងាប់ដោយសារស្រោចទឹកច្រើនពេក មិនមែនតិចពេកទេ។
សរុបមក
រុក្ខជាតិក្នុងផ្ទះមិនមែនជាម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធខ្យល់ទេ ហើយក៏មិនមែនជាថ្នាំព្យាបាលជំងឺដែរ។ ប៉ុន្តែវាផ្តល់អ្វីដែលពិតប្រាកដ៖ អារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ ការសម្រាកពីអេក្រង់ និងបន្លែគ្រឿងទេសស្រស់សម្រាប់ផ្ទះបាយ។ រើសប្រភេទដែលសមនឹងផ្ទះនិងពេលវេលារបស់អ្នក ប្រយ័ត្នរឿងកូនតូច សត្វចិញ្ចឹម និងមូស ហើយចាប់ផ្តើមពីមួយផើង។
អត្ថបទនេះជាព័ត៌មានទូទៅ មិនជំនួសការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យទេ។