«រាងកាយអ្នកពោរពេញដោយជាតិពុល ត្រូវបន្សាបចេញ» ជាឃ្លាដែលយើងឃើញស្ទើររាល់ថ្ងៃលើបណ្ដាញសង្គម ជាពិសេសក្នុងការលក់តែ ទឹកផ្លែឈើ និងថ្នាំបន្សាបជាតិពុល។ តើវាពិតប៉ុណ្ណា?
សមាគមអ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភអង់គ្លេស (BDA) និយាយត្រង់ៗថា គំនិតនៃការបន្សាបជាតិពុលបែបនេះ «គ្មានមូលដ្ឋានទេ»។ បើអ្នកមិនមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ រាងកាយមានប្រព័ន្ធបន្សាបជាតិពុលរបស់ខ្លួនស្រាប់។ សាលាពេទ្យ Harvard ពន្យល់ថា៖
- ថ្លើម ជាតម្រងចម្បង វាបំបែកសារធាតុគ្រោះថ្នាក់
- តម្រងនោម ច្រោះកាកសំណល់ ហើយបញ្ចេញតាមទឹកនោម
- ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ សម្គាល់ និងកម្ចាត់វត្ថុចម្លែក
Harvard ក៏បញ្ជាក់ដែរថា ជាតិពុលមិនចេញតាមញើសទេ។ ដូច្នេះ ការស្ទាបចេញញើសមិនមែនជាការបន្សាបជាតិពុលទេ។
ចុះអាការៈ ១០ យ៉ាងដែលគេតែងប្រាប់ថាមកពីជាតិពុល តាមពិតមកពីអ្វី? ខាងក្រោមនេះជាមូលហេតុដែលជួបញឹកញាប់ជាងគេ។
អាការៈ ១០ យ៉ាង និងមូលហេតុដែលជួបញឹកញាប់
១. អស់កម្លាំងរហូត
មូលហេតុទូទៅគឺគេងមិនគ្រប់ ស្ត្រេស ញ៉ាំមិនគ្រប់សារធាតុ ឬខ្វះឈាមក្រហម។
២. ឈឺក្បាលញឹកញាប់
ច្រើនតែមកពីផឹកទឹកតិច គេងមិនគ្រប់ ស្ត្រេស មើលអេក្រង់យូរ ឬកាហ្វេអ៊ីនច្រើនពេក។
៣. ទល់លាមក និងហើមពោះ
ច្រើនតែមកពីញ៉ាំបន្លែផ្លែឈើតិច ផឹកទឹកតិច និងអង្គុយច្រើន។ Harvard បញ្ជាក់ថា គំនិតដែលថាមានកាកសំណល់ជាប់ជញ្ជាំងពោះវៀន ហើយត្រូវលាងចេញ គឺជាគំនិតខុស។
៤. មុន និងបញ្ហាស្បែក
មូលហេតុទូទៅគឺអ័រម៉ូន ស្បែកប្រេង គ្រឿងសម្អាងដែលមិនសាកសម ស្ត្រេស ឬអាឡែស៊ី។
៥. ក្លិនមាត់
ភាគច្រើនមកពីមាត់ផ្ទាល់ គឺបញ្ហាធ្មេញ អញ្ចាញធ្មេញ អណ្ដាត ឬមាត់ស្ងួត។ ការដុសធ្មេញ កោសអណ្ដាត និងជួបពេទ្យធ្មេញ ជួយបានច្រើនជាងតែបន្សាបជាតិពុល។
៦. ក្លិនខ្លួន
ក្លិនខ្លួនកើតឡើងនៅពេលបាក់តេរីលើស្បែកបំបែកញើស។ វាមិនមែនជាជាតិពុលចេញពីខ្លួនទេ។ ការងូតទឹក និងផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់ស្អាតជាវិធីដោះស្រាយ។
៧. ឡើងទម្ងន់ ពិបាកសម្រក
មូលហេតុចម្បងគឺថាមពលដែលញ៉ាំចូលច្រើនជាងថាមពលដែលប្រើ។ BDA ពន្យល់ថា ទម្ងន់ដែលស្រកពេលធ្វើការបន្សាបជាតិពុល ភាគច្រើនជាទឹក និងជាតិស្ករស្ដុកក្នុងខ្លួន មិនមែនខ្លាញ់ទេ ហើយច្រើនតែឡើងវិញ។
៨. គេងមិនលក់
ច្រើនតែមកពីស្ត្រេស កាហ្វេអ៊ីនពេលរសៀល មើលទូរស័ព្ទមុនគេង ឬម៉ោងគេងមិនទៀង។
៩. ខួរក្បាលស្រពិចស្រពិល ពិបាកផ្ដោតអារម្មណ៍
មូលហេតុទូទៅគឺគេងមិនគ្រប់ ស្ត្រេស និងការធ្វើការច្រើនមុខក្នុងពេលតែមួយ។ ចំពោះស្ត្រីវ័យជិតអស់រដូវ អ័រម៉ូនក៏អាចជាមូលហេតុដែរ។
១០. ឆាប់ឈឺ ផ្ដាសាយញឹកញាប់
ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំខ្សោយច្រើនតែមកពីគេងមិនគ្រប់ ស្ត្រេសយូរ ញ៉ាំមិនគ្រប់សារធាតុ ឬជំងឺប្រចាំកាយដូចជាទឹកនោមផ្អែម។
សូមកត់សម្គាល់ចំណុចមួយ។ មូលហេតុស្ទើរតែទាំងអស់ជារឿងទម្លាប់រស់នៅ គឺការគេង អាហារ ទឹក និងស្ត្រេស។ BDA និយាយថា នេះហើយជាហេតុផលដែលមនុស្សមានអារម្មណ៍ល្អពេលធ្វើកម្មវិធីបន្សាបជាតិពុល៖ ព្រោះគេឈប់ជក់បារី ផឹកស្រាតិច គេងគ្រប់ និងហាត់ប្រាណ មិនមែនដោយសារផលិតផលនោះទេ។
តែ ទឹកផ្លែឈើ និងថ្នាំបន្សាបជាតិពុល មានប្រសិទ្ធភាពទេ?
មជ្ឈមណ្ឌលជាតិសុខភាពបំពេញបន្ថែមរបស់អាមេរិក (NCCIH) លើកឡើងការពិនិត្យការសិក្សាឆ្នាំ ២០១៥ ដែលសន្និដ្ឋានថា គ្មានការស្រាវជ្រាវគួរឱ្យជឿជាក់ណាគាំទ្រការប្រើរបបអាហារបន្សាបជាតិពុលសម្រាប់ការសម្រកទម្ងន់ ឬការបញ្ចេញជាតិពុលទេ។ Harvard ក៏និយាយដូចគ្នាថា គ្មានភស្តុតាងវេជ្ជសាស្ត្រគាំទ្រការអះអាងទាំងនោះទេ។
វិធីខ្លះថែមទាំងមានគ្រោះថ្នាក់ទៀត៖
- តែ និងថ្នាំបន្សាបជាតិពុល។ BDA និយាយថា តែប្រភេទនេះធ្វើការដូចថ្នាំបញ្ចុះ។ NCCIH ព្រមានថា ថ្នាំបញ្ចុះធ្វើឱ្យរាក ខ្វះជាតិទឹក និងស្រូបសារធាតុចិញ្ចឹមមិនបានល្អ។
- ផលិតផលដែលលាក់សារធាតុ។ អាជ្ញាធរអាមេរិកធ្លាប់ចាត់វិធានការលើក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន ដោយសារផលិតផលមានសារធាតុដែលមិនបានប្រាប់ និងអះអាងថាព្យាបាលជំងឺបាន។
- ការតមអាហារផឹកតែទឹកផ្លែឈើ។ អាចធ្វើឱ្យអស់កម្លាំង វិលមុខ និងឆាប់ខឹង។ ទឹកផ្លែឈើដែលមិនបានសម្លាប់មេរោគអាចធ្វើឱ្យឈឺ ហើយទឹកបន្លែខ្លះអាចបង្កបញ្ហាដល់អ្នកដែលងាយកើតគ្រួសក្នុងតម្រងនោម។
- ការលាងពោះវៀន។ Harvard ព្រមានថាវាអាចធ្វើឱ្យខ្វះជាតិទឹក ខូចតុល្យភាពសារធាតុរ៉ែ និងធ្វើឱ្យពោះវៀនដំណើរការមិនប្រក្រតី។ NCCIH បន្ថែមថា វាគ្រោះថ្នាក់ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកមានជំងឺពោះវៀន តម្រងនោម ឬបេះដូង។
- ការត្រាំជើងប្ដូរពណ៌ទឹក។ Harvard និយាយថា គ្មានភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រថាវាទាញជាតិពុលចេញតាមស្បែកបានទេ។
វិធី «បន្សាបជាតិពុល» ដែលមានប្រសិទ្ធភាពពិត
អ្នកមិនចាំបាច់ទិញអ្វីទេ។ Harvard ណែនាំឱ្យផ្ដល់អ្វីដែលរាងកាយត្រូវការ ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធសម្អាតខ្លួនឯងរបស់វាដំណើរការបានល្អ៖
- ញ៉ាំអាហារឱ្យបានល្អ។ BDA ណែនាំបន្លែ និងផ្លែឈើយ៉ាងតិច ៥ ចំណែកក្នុងមួយថ្ងៃ គ្រាប់ធញ្ញជាតិមិនសម្រិត សាច់គ្មានខ្លាញ់ ត្រី និងសណ្ដែក។
- ផឹកទឹកឱ្យគ្រប់។ តម្រងនោមត្រូវការទឹកដើម្បីបញ្ចេញកាកសំណល់។
- គេងឱ្យគ្រប់។
- ហាត់ប្រាណជាប្រចាំ។
- បន្ថយគ្រឿងស្រវឹង និងឈប់ជក់បារី។ ថ្លើមជាអ្នកបំបែកជាតិស្រវឹង ដូច្នេះការផឹកតិចជាការជួយថ្លើមដោយផ្ទាល់។
- ទៅពិនិត្យសុខភាពតាមការណែនាំ។
ពេលណាត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យ?
បើអាការៈណាមួយខាងលើមិនបាត់ ទោះបានកែទម្លាប់រស់នៅហើយ សូមទៅពិនិត្យ។ វាអាចជាសញ្ញានៃជំងឺផ្សេងដែលត្រូវការការព្យាបាល ដូចជាខ្វះឈាមក្រហម ជំងឺក្រពេញទីរ៉ុអ៊ីត ឬទឹកនោមផ្អែម។
សូមទៅជួបគ្រូពេទ្យឱ្យបានឆាប់ បើអ្នកមានសញ្ញាដែលបង្ហាញថាថ្លើម ឬតម្រងនោមមានបញ្ហាពិតប្រាកដ៖ ស្បែក ឬភ្នែកលឿង ទឹកនោមពណ៌ចាស់ខ្លាំង ហើមជើង ឬមុខ នោមតិចជាងធម្មតា ឬឈឺពោះផ្នែកខាងលើខាងស្ដាំ។
ការពុលពិតប្រាកដជាករណីបន្ទាន់។ បើនរណាម្នាក់លេបថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត សារធាតុគីមី ឬផឹកស្រាដែលសង្ស័យថាមានជាតិពុល សូមនាំទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាម ឬហៅលេខ ១១៩។ ករណីបែបនេះ តែ ឬទឹកផ្លែឈើជួយអ្វីមិនបានទេ។
សរុបមក
រាងកាយអ្នកមិនមែន «ពោរពេញដោយជាតិពុល» ដែលត្រូវទិញផលិតផលមកបន្សាបទេ។ ថ្លើម និងតម្រងនោមធ្វើការនេះរាល់ថ្ងៃដោយឥតគិតថ្លៃ។ អាការៈដូចជាអស់កម្លាំង ឈឺក្បាល ឬទល់លាមក ភាគច្រើនមកពីទម្លាប់រស់នៅ ហើយដោះស្រាយបានដោយការគេង ញ៉ាំ ផឹកទឹក និងហាត់ប្រាណឱ្យត្រឹមត្រូវ។ លុយដែលគ្រោងទិញថ្នាំបន្សាបជាតិពុល ទុកទិញបន្លែផ្លែឈើបានប្រយោជន៍ជាង។
អត្ថបទនេះផ្ដល់ជាព័ត៌មានទូទៅប៉ុណ្ណោះ មិនអាចជំនួសការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យបានទេ។