មីកញ្ចប់គឺជាអាហារដែលខ្មែរយើងស្គាល់ស្ទើរគ្រប់ផ្ទះ។ ថោក ឆ្ងាញ់ ធ្វើងាយ ហើយឆ្អែតពោះក្នុងពេលខ្លី។ យុវជន និស្សិត និងកម្មករជាច្រើន ញ៉ាំមីកញ្ចប់ស្ទើររាល់ថ្ងៃ ពេលខ្លះម្តងមួយថ្ងៃពីរដង។
ប៉ុន្តែជាមុនសិន ត្រូវចាំរឿងមួយ៖ ញ៉ាំមីកញ្ចប់ម្តងម្កាល់ មិនមែនជាបញ្ហាទេ។ បញ្ហាចាប់ផ្តើមពេលវាក្លាយជាអាហារចម្បង ជំនួសបាយ បន្លែ និងសាច់ត្រី។ ខាងក្រោមនេះជាបញ្ហា ៥ យ៉ាងដែលអាចកើតឡើង បើអ្នកញ៉ាំមីកញ្ចប់ញឹកញាប់ពេក។
១. អំបិលខ្ពស់ ងាយបង្កសម្ពាធឈាមខ្ពស់
នេះជាបញ្ហាធំជាងគេ។ យោងតាម Healthline មីកញ្ចប់រសជាតិសាច់គោមួយប្រភេទ មានសូដ្យូមប្រហែល ១.៧២២ មីលីក្រាមក្នុងមួយកញ្ចប់ពេញ។ ចំណែកអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ណែនាំឱ្យមនុស្សពេញវ័យញ៉ាំសូដ្យូម តិចជាង ២.០០០ មីលីក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ (ស្មើអំបិលតិចជាង ៥ ក្រាម)។ មានន័យថា មីមួយកញ្ចប់ អាចស៊ីអស់ជិតពេញកម្រិតអំបិលមួយថ្ងៃហើយ មុននឹងនិយាយដល់ម្ហូបផ្សេងៗទៀត។
WHO បញ្ជាក់ថា ការញ៉ាំអំបិលច្រើនជាមូលហេតុចម្បងនៃ សម្ពាធឈាមខ្ពស់ ដែលបង្កើនហានិភ័យជំងឺបេះដូង និងដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ មានមនុស្សប្រហែល ១.៧ លាននាក់ ស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការញ៉ាំសូដ្យូមច្រើនពេក។
២. ឆ្អែតពោះ តែខ្វះជីវជាតិ
មីកញ្ចប់ភាគច្រើនធ្វើពីម្សៅស្រូវសាលីដែលបានចម្រាំ។ មួយចំណែក (ពាក់កណ្តាលកញ្ចប់) មានប្រូតេអ៊ីនតែ ៤ ក្រាម និងជាតិសរសៃតែប្រហែល ១ ក្រាម ប៉ុណ្ណោះ។ នោះមានន័យថា អ្នកឆ្អែតពោះមួយរយៈ តែរាងកាយមិនបានទទួលប្រូតេអ៊ីន ជាតិសរសៃ វីតាមីន និងរ៉ែគ្រប់គ្រាន់ទេ។ Healthline កត់សម្គាល់ថា ការញ៉ាំមីកញ្ចប់ញឹកញាប់ ពាក់ព័ន្ធនឹងគុណភាពរបបអាហារទាបជាង។
៣. បង្កើនហានិភ័យរោគសញ្ញាមេតាបូលីក (ជាពិសេសលើស្ត្រី)
រោគសញ្ញាមេតាបូលីក (Metabolic syndrome) គឺជាក្រុមបញ្ហាដូចជា ខ្លាញ់ពោះច្រើន សម្ពាធឈាមខ្ពស់ ជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់ ដែលបង្កើនហានិភ័យជំងឺបេះដូង និងទឹកនោមផ្អែម។
ការសិក្សាមួយនៅឆ្នាំ ២០១៤ ដែលចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី The Journal of Nutrition លើមនុស្សពេញវ័យ ១០.៧១១ នាក់ នៅកូរ៉េខាងត្បូង បានរកឃើញថា ស្ត្រីដែលញ៉ាំមីកញ្ចប់ ចាប់ពី ២ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ឡើងទៅ មានហានិភ័យរោគសញ្ញាមេតាបូលីកខ្ពស់ជាង។ ចំណុចគួរដឹង៖ នេះជាការសិក្សាដែលឃើញ “ទំនាក់ទំនង” មិនមែនភស្តុតាងថាមីជាមូលហេតុតែមួយទេ។
៤. ខ្លាញ់ច្រើន ងាយឡើងទម្ងន់
សរសៃមីកញ្ចប់ភាគច្រើនត្រូវបានចៀនក្នុងប្រេងមុនខ្ចប់។ យោងតាម Healthline មួយកញ្ចប់ពេញមានប្រហែល ៣៧៦ កាឡូរី ខ្លាញ់ ១៤ ក្រាម (ក្នុងនោះខ្លាញ់ឆ្អែត ៦ ក្រាម) និងម្សៅស្រូវសាលីចម្រាំច្រើន។ ដោយសារមានប្រូតេអ៊ីន និងជាតិសរសៃតិច ញ៉ាំហើយឆាប់ឃ្លានវិញ ហើយងាយញ៉ាំអីវ៉ាបន្ថែម។ បើញ៉ាំជាប្រចាំ មានន័យថាកាលូរីចូលច្រើន តែអាហារជាតិខ្វះ។
៥. ក្រុមអ្នកងាយរងផលប៉ះពាល់ និងកង្វល់អំពីប៊ីចេង និងកែវផ្ទុក
អំបិលច្រើនធ្វើឱ្យក្រុមមនុស្សខ្លះងាយរងផលប៉ះពាល់ជាងគេ ដូចជា មនុស្សអាយុលើស ៤០ ឆ្នាំ អ្នកដែលមានប្រវត្តិគ្រួសារសម្ពាធឈាមខ្ពស់ (Healthline)។ អ្នកមានជំងឺសម្ពាធឈាម បេះដូង ឬតម្រងនោមរួចហើយ គួរប្រុងប្រយ័ត្នជាពិសេស។
ចុះប៊ីចេង (MSG) វិញ? ម្សៅប៊ីចេងមិនមែនជាតិពុលដូចពាក្យចចាមតាមបណ្តាញសង្គមទេ។ អាជ្ញាធរចំណីអាហារ និងថ្នាំអាមេរិក (FDA) ចាត់ទុកវាជាម្សៅមានសុវត្ថិភាព។ តែមនុស្សខ្លះអាចមានអាការៈឈឺក្បាល ឬស្ពឹក ពេលញ៉ាំច្រើន។ បញ្ហាចម្បងនៅតែជាអំបិលសររុបក្នុងកញ្ចប់។
មីកែវផ្ទុក (ស្ទីរ៉ូហ្វូម)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវនៃការសិក្សានៅកូរ៉េខាងលើ សន្មតថាសារធាតុ BPA ក្នុងកែវផ្ទុកអាចជាមូលហេតុមួយដែលឱ្យស្ត្រីងាយរងផលប៉ះពាល់ ព្រោះវារំខានដល់អ័រម៉ូនអេស្ត្រូសែន។ នេះគ្រាន់តែជាការសន្មត មិនទាន់បានបញ្ជាក់ទេ។ ប៉ុន្តែបើចង់ប្រយ័ត្ន អាចចាក់មីចូលចានស្មូននិងចាក់ទឹកក្តៅចូលចានជំនួសវិញ។
ចង់ញ៉ាំមី តែចង់សុខភាពល្អ? សាកវិធីទាំងនេះ
- ដាក់ម្សៅស៊ុបតែពាក់កណ្តាល — អំបិលភាគច្រើននៅក្នុងកញ្ចប់ម្សៅស៊ុប។ កុំផឹកទឹកស៊ុបអស់ទាំងស្រុង។
- បន្ថែមប្រូតេអ៊ីន — ពងមាន់ សាច់មាន់ សាច់ត្រី ឬតាហ៊ូ ធ្វើឱ្យឆ្អែតយូរ។
- បន្ថែមបន្លែឱ្យច្រើន — គ្រាប់បន្លែដែលងាយរកនៅផ្ទះ៖ ត្រកួន ស្ពៃក្តោប ស្ពៃតូច សណ្តែកបណ្ដុះ ផ្សិត។
- ជ្រើសមីដែលមិនចៀន ឬអំបិលតិច — មើលស្លាកកញ្ចប់ ហើយប្រៀបធៀបបរិមាណសូដ្យូម (Sodium)។
- កុំញ៉ាំជំនួសអាហារចម្បងរាល់ថ្ងៃ — ទុកមីជាអាហារម្តងម្កាល់ មិនមែនអាហារប្រចាំថ្ងៃ។
- ផឹកទឹកស្អាតឱ្យបានគ្រប់ ជំនួសទឹកក្រូច ឬភេសជ្ជៈផ្អែម ពេលញ៉ាំមី។
សរុបខ្លីៗ
មីកញ្ចប់មិនមែនជា “ថ្នាំពុល” ដែលញ៉ាំម្តងហើយឈឺភ្លាមនោះទេ។ បញ្ហាគឺ ញ៉ាំញឹកញាប់ពេក ជំនួសអាហារគ្រប់គ្រាន់ ដែលធ្វើឱ្យអំបិលចូលខ្លួនច្រើន តែខ្វះប្រូតេអ៊ីន និងបន្លែ។ ចាប់ផ្តើមពីរឿងងាយៗ៖ ដាក់ម្សៅស៊ុបពាក់កណ្តាល បន្ថែមពងមាន់ និងបន្លែ ហើយកុំឱ្យវាក្លាយជាអាហាររាល់ថ្ងៃ។
អត្ថបទនេះជាព័ត៌មានទូទៅ មិនជំនួសការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យទេ។